Пишува: Наташа Доковска
Стоев на калдрмата на едно мало галиско село, додека утринската магла полека се повлекуваше кон зелените ридови. Мирисот на влажна трева и свежо млеко се мешаше со солениот воздух што доаѓаше од Атлантикот. Никој не брзаше. Времето овде течеше поинаку.
„Дојде по приказната, нели?“ ми рече една постара жена со насмевка што откриваше дека ја знае тајната уште пред да го поставам првото прашање.
Пред мене постави сирење со необична форма – мазно, кремасто, со врв што нежно се издигаше како женска града.
„Сите прво прашуваат дали е направено од женско млеко“, се насмеа таа. „Но, не. Тоа е само мит што патува побрзо од вистината.“
Потоа започна легендата.
Некогаш, раскажуваше таа, на фасадата на катедралата во Cathedral of Santiago de Compostela стоела скулптура на прекрасна жена со откриени гради. Некој црковен великодостојник сметал дека тоа е премногу смело и наредил градите да бидат намалени. Галиските сиренари, инаетливи какви што биле отсекогаш, решиле никој никогаш да не ја избрише убавината од нивната земја. Почнале да прават сирење во форма на женска града – не како провокација, туку како симбол на мајчинството, плодноста и животот.
Не знаев дали приказната е вистинита. Но, додека ја слушав, сфатив дека овде никому не му беше важно дали легендата е факт. Важно беше што се прераскажува од генерација на генерација.
Во малата млекарница набљудував како свежото кравјо млеко внимателно се загрева. Му се додава природно сириште, па мајсторот со мирни движења ја сече згрутчената маса. Секое зрно се собира во калап со препознатливата форма. Потоа сирењето се соли, мирува и созрева доволно долго за да ја добие својата нежна текстура и благ, млечен вкус.
Немаше ништо спектакуларно во движењата на луѓето. Токму во тоа беше магијата. Сè изгледаше како ритуал што никој не сака да го промени.
Подоцна, на дрвената маса пред куќата, сирењето беше исечено на тенки парчиња. До него имаше свеж леб, дуњино слатко, локален мед, печени ореви и чаша бело галиско вино. Некој додаде и неколку зрна морска сол.
Јас не кажував ништо. Само гледав.
Го набљудував начинот на кој домаќините го делат секое парче без брзање, како секој залак да е дел од приказната што не смее да се изгуби.
Тогаш разбрав дека најголемата тајна на ова сирење не е во неговата форма, ниту во легендите дека е направено од мајчино млеко.
Тајната е што успева да ги натера луѓето да застанат, да прашаат, да слушаат и повторно да раскажуваат приказни.
А јас си заминав од Галиција со чувството дека понекогаш најубавите митови не се создадени за да им се верува, туку за никогаш да не престанат да се раскажуваат.
