Разводите бележат раст на глобално ниво, но последните податоци покажуваат дека овој тренд сè појасно се чувствува и на Балканот – вклучително и во Македонија, каде бројките алармираат за сериозни општествени промени.
Македонија: раст на разводите и пад на браковите
Според Државниот завод за статистика:
- Во 2023 година се регистрирани 1.765 разводи, што е раст од 9,4% во однос на претходната година
- Во 2024 година, бројот на разводи дополнително се зголемил за 14,7%
- Истовремено, бројот на склучени бракови се намалил за 12,7%
Дополнително, податоците покажуваат дека најмногу разводи се случуваат по 5 до 9 години брак и најчесто се разведуваат лица на возраст од 35 до 44 години
Во 2024 година се регистрирани околу 2.024 разводи, што значи приближно 183 разводи на 1000 бракови
Македонија меѓу врвот во светот
Според меѓународни анализи, Македонија достигнува стапка од околу 9,6 разводи на 1000 жители. Ова ја става меѓу земјите со највисока стапка на разводи во светот
За споредба во многу европски земји стапката е околу 2–4 разводи на 1000 жители. Во САД, околу 40–50% од браковите завршуваат со развод.
Балканот: тренд на постепен раст
Иако Балканот традиционално важеше за регион со посилни семејни врски, трендот се менува, во Србија, Бугарија и Хрватска – разводите постепено растат со урбанизацијата. Во Албанија и Косово – стапките се пониски, но во пораст. Економските фактори, миграцијата и модерниот начин на живот значително влијаат врз стабилноста на браковите
Зошто расте бројот на разводи?
Експертите издвојуваат неколку клучни причини:економска несигурност, намалена комуникација меѓу партнерите, зголемена индивидуалност, влијание на социјалните мрежи.
Сè почесто се истакнува дека денешните бракови се базираат на емоционална исполнетост, а не на економска или социјална нужност.
Промена на вредностите
За разлика од минатото, кога разводот бил стигматизиран, денес е полесно правно достапен, е општествено поприфатен и се гледа како „излез“ од нефункционален брак
Оваа промена особено е видлива кај помладите генерации.
Податоците покажуваат јасен тренд: помалку бракови, повеќе разводи.
Македонија не е исклучок – туку дел од глобална промена во која традиционалниот модел на брак се редефинира.
Прашањето што останува е дали ова значи криза на љубовта – или почеток на нови, поинакви форми на партнерство.
Н.Доковска
