Долго време се сметаше дека психичките проблеми кај мајките започнуваат по раѓањето на детето. Но, новите сознанија од клиничката пракса предупредуваат: депресијата често започнува многу порано – уште за време на бременоста.
Според психијатриските проценки, значителен дел од таканаречената постпородилна депресија има свои корени во текот на деветте месеци пред раѓањето. Овој факт ја менува досегашната перспектива и отвора прашања за тоа колку здравствениот систем е подготвен да го препознае и третира проблемот навреме.
„Внимателен оптимизам“ наместо радост
Кај дел од жените, особено оние кои долго се обидувале да забременат, наместо очекуваната радост се јавува состојба што експертите ја нарекуваат „внимателен оптимизам“.
Тоа значи дека радоста е измешана со страв, знеизвесноста доминира над возбудата и бременоста се доживува како кревка и несигурна.
Оваа емоционална состојба може постепено да прерасне во анксиозност и депресија, особено ако нема соодветна поддршка.
Бременоста – повеќе од физички процес
Современата медицина сè повеќе ја нагласува потребата бременоста да се гледа како биопсихосоцијален процес.
Тоа значи дека менталното здравје на жената е под влијание на хормоналните промени, претходните психолошки искуства и семејната и социјалната средина.
Комбинацијата од овие фактори може значително да го зголеми ризикот од развој на депресија.
Податоците покажуваат дека секоја петта жена се соочува со некаков облик на постпородилна депресија и кај многу од нив симптомите започнуваат уште во бременоста.
И покрај тоа, голем број случаи остануваат непрепознаени.
Зошто проблемот се игнорира?
Иако станува збор за честа појава, депресијата кај трудниците често останува „невидлива“.
Причините се јасни:фокусот е на физичкото здравје, додека психичкото се занемарува, општествениот притисок наметнува дека бременоста мора да биде „најсреќниот период“, како и недостиг на системска поддршка и психолошко советување
Многу жени затоа ги потиснуваат своите чувства, наместо да побараат помош.
Време за промена на пристапот
Експертите предупредуваат дека е потребна суштинска промена:
менталното здравје треба да стане дел од редовната грижа за секоја бремена жена.
Тоа подразбира рано препознавање на симптомите, вклучување психолошка поддршка во пренаталната грижа и отворен разговор без стигма.
Бременоста не е само симбол на нов почеток, туку и период на зголемена психолошка чувствителност.
Препознавањето на депресијата навреме не значи слабост – туку одговорност кон здравјето на мајката и детето.
С.Н.
