Светската метеоролошка организација (World Meteorological Organization) предупредува дека летото 2026 година ќе биде обележано со брз развој на силен климатски феномен Ел Нињо, што ќе донесе натпросечни температури во најголемиот дел од светот и значителни промени во режимот на врнежи.
Според најновиот Глобален сезонски климатски билтен за периодот јуни–јули–август 2026 година, Пацификот за само неколку месеци преминува од ослабена Ла Ниња кон силен Ел Нињо. Моделите покажуваат дека до крајот на летото температурите на површината на океанот во централниот и источниот екваторијален Пацифик би можеле да достигнат вредности околу 1,8 Целзиусови степени над просекот, што претставува силен Ел Нињо настан.
Рекордни температури во поголем дел од светот
Климатските модели предвидуваат речиси глобална доминација на натпросечно високи температури.
Особено изразено затоплување се очекува во: Европа; Северна Африка; Северна Америка; Централна Америка и Карибите; Јужна и Источна Азија; Јужна Америка и Јужна Африка. Во многу региони веројатноста за натпросечно топло лето надминува 70 до 80 проценти.
Европа се вбројува меѓу регионите каде што постои силен сигнал за повисоки температури од вообичаените, што може да значи нови топлотни бранови, поголем ризик од суши и зголемена опасност од шумски пожари.
Ел Нињо ќе ја менува распределбата на врнежите
Натпросечни врнежи се очекуваат во централниот и источниот екваторијален Пацифик и во делови од јужна Африка. Подпросечни врнежи се прогнозираат за Индискиот потконтинент, тропскиот дел на Индискиот Океан, екваторијалниот Атлантик, северните делови на Јужна Америка,регионот на Рогот на Африка, северниот брег на Гвинејскиот Залив и поголемиот дел од Австралија.Во Јужна Америка се очекува изразен контраст – сушни услови во северните региони и различни модели на врнежи во јужните делови на континентот.
Индискиот Океан дополнително ќе ја засили нестабилноста
Научниците очекуваат и развој на позитивна фаза на Индискиот Океански дипол (IOD), феномен кој често дополнително ги засилува ефектите на Ел Нињо.
Ова може да придонесе за уште поизразени климатски екстреми, особено во Африка, Австралија и Јужна Азија.
Што значи ова за Балканот?
Иако прогнозите не даваат детални податоци за секоја држава поединечно, сигналите за Европа укажуваат на голема веројатност за потопло од просекот лето.
За земјите од Западен Балкан тоа може да значи:почести топлотни бранови; намалени резерви на вода; поголем ризик од шумски пожари; дополнителен притисок врз земјоделството и енергетскиот сектор.
Експертите предупредуваат дека комбинацијата од силен Ел Нињо и долгорочното глобално затоплување создава услови за нови температурни рекорди во текот на 2026 година.
Иако Ел Нињо е природен климатски циклус, научниците предупредуваат дека неговите последици денес се многу поизразени поради климатските промени предизвикани од човекот.
Затоа летото 2026 година може да биде уште еден сериозен тест за подготвеноста на државите да се справат со сушите, екстремните горештини и сè почестите временски непогоди.
Ф.Спировски
