Унгарската влада објави дека се повлекува од Меѓународниот кривичен суд (МКС). Овој потег го најави висок функционер во владата на премиерот Виктор Орбан неколку часа откако израелскиот лидер Бенјамин Нетанјаху, кој се бара со потерница на Меѓународниот кривичен суд, пристигна во државна посета на Унгарија.
Орбан му се јави на Нетанјаху штом беше издадена наредбата минатиот ноември, велејќи дека пресудата „нема да има ефект“ во Унгарија. Во ноември, судиите на МКС рекоа дека има „разумна основа“ Нетанјаху да сноси „кривична одговорност“ за наводните воени злосторства и злосторства против човештвото за време на војната меѓу Израел и Хамас. Нетанјаху ја осуди одлуката на МКС, опишувајќи ја како „антисемитска“.
МКС, со седиште во Хаг, Холандија, има јурисдикција да ги гони обвинетите за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства. Сепак, нема служби кои би ги уапсиле обвинетите на територијата на која било држава.
Унгарија е една од државите основачи на МКС, на која ѝ се приклучија 125 земји. Америка, Русија, Кина, Израел и Северна Кореја се меѓу државите кои не се дел од МКС и затоа не ја признаваат неговата јурисдикција.
МКС може да им суди на обвинетите за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства извршени на териториите на државите кои се потписнички на Римскиот статут, основачкиот договор на судот. Судот, сепак, во 2021 година пресуди дека има јурисдикција над Западниот Брег, Источен Ерусалим и Појасот Газа, откако генералниот секретар на ОН ги прими палестинските територии како членка.
Унгарија сега треба да испрати писмено известување до генералниот секретар на ОН дека сака да се повлече од договорот, а повлекувањето ќе стапи на сила една година подоцна, според член 127 од Римскиот статут. Откако е издаден налогот за апсење, од унгарските власти се бара да го уапсат Нетанјаху и да го предадат на судот во Хаг, иако земјите-членки не секогаш одлучуваат да ги спроведат наредбите на МКС.
Во Европа, некои земји-членки на МКС рекоа дека ќе го уапсат израелскиот лидер доколку стапне во нивната земја, додека други, како Германија, рекоа дека нема да го приведат доколку дојде во посета. Белата куќа објави дека САД ја отфрлиле одлуката на Меѓународниот кривичен суд.
Нетанјаху беше во официјална посета на Трамп и Америка. Посетата на Унгарија е прво патување во Европа од ноември кога МКС издаде налог за апсење. Унгарскиот министер за одбрана Кристоф Шалај-Бобровнички во средата навечер го пречека Нетанјаху на аеродромот во Будимпешта, посакувајќи му добредојде во земјата. За Нетанјаху беше поставен црвен тепих и тој ги доби највисоките воени почести.
Израел поднесе жалба на налогот за апсење на Нетанјаху и поранешниот министер за одбрана Јоав Галант и категорично ги отфрла обвиненијата. Судиите на МКС претходно издадоа налог за апсење на командантот на военото крило на Хамас Мухамед Деиф, кого Израел рече дека го убил во еден од своите напади за време на војната со палестинските екстремистички организации.
Посетата на Нетанјаху дојде неколку дена откако Израел објави дека ја проширува својата офанзива во Појасот Газа и воспоставува нов воен коридор за да изврши притисок врз Хамас да ги ослободи сите преостанати израелски заложници.
Војната во Појасот Газа започна по смртоносните напади на палестинските екстремистички групи, предводени од Хамас, врз јужен Израел на 7 октомври 2023 година, кога беа убиени околу 1.200 луѓе, а 251 заложник беа одведени во Газа. Оттогаш, повеќе од 50.000 Палестинци се убиени, според Палестинската здравствена управа која ја води Хамас. Т.Р.
