Пишува: Наташа Доковска
Последниве денови ги гледам снимките од врсничкото насилство и искрено – ми се гади. Не само од насилниците. Од сите нас.
Во прво лице ќе кажам: уморна сум од нашето лицемерие.
Секогаш истата приказна. Ќе се појави ново видео. Ќе се згрозиме. Ќе напишеме статус со црно срце и хаштаг „Стоп за насилството“. Ќе се заканиме дека „ова мора да престане“. Ќе го осудиме системот.
И по три дена? Ништо!
Истите деца повторно ќе тепаат. Истите родители ќе молчат. Истите институции ќе си ја префрлаат вината. А ние повторно ќе се правиме дека сме шокирани.
Не сме. Ние сме навикнати. И штоа е најстрашното.
Да, јас сум активист за човекови права. Триесет години се борам за достоинство, правда и заштита на ранливите. Токму затоа денес ќе кажам нешто што можеби многумина нема да сакаат да го слушнат.
Кога малолетници систематски малтретираат, понижуваат, снимаат и уживаат во туѓата болка, државата мора да реагира.
Не утре. Не по следната комисија.Не по следниот извештај.
Веднаш!
Домовите за малолетничка деликвенција не постојат како украс во законите. Постојат затоа што постојат ситуации кога општеството мора јасно да покаже дека секое дело има последица.
Не зборувам за одмазда.
Зборувам за одговорност.
А денес одговорност нема.
Денес насилникот знае дека ќе биде снимен, ќе стане „ѕвезда“ на ТикТок, ќе добие илјадници прегледи и најмногу што ќе му се случи е педагогот да разговара со него.
Замислете каква порака испраќаме до жртвата.
„Издржи.“
Замислете каква порака испраќаме до насилникот.
„Продолжи.“
Демократијата никогаш не значела дека нема правила.
Човековите права никогаш не значеле дека насилството нема последици.
Слободата никогаш не значела дека можеш да тепаш, понижуваш и психички да уништуваш некого без сериозна реакција од државата.
Токму спротивното.
Најголемото човеково право е правото на секое дете да биде безбедно.
Правото да оди на училиште без страв.
Правото да не биде претепано затоа што е послабо.
Правото да не биде јавно понижено затоа што е различно.
Кога државата не ги штити тие деца, тогаш таа не ги брани човековите права.
Таа ги предава.
Не можеме бескрајно да зборуваме само за превенција ако нема и санкција.
Превенцијата е неопходна.
Работата со семејствата е неопходна.
Психолошката поддршка е неопходна.
Но кога некој свесно, повторено и брутално врши насилство, мора да постои јасна институционална мерка. И да, кога законот тоа го предвидува, сместувањето во воспитно-поправна установа е дел од тие мерки – не како одмазда, туку како заштита на другите деца и можност за ресоцијализација.
Затоа денес нема да напишам уште еден статус со тажно емотиконче.
Ќе кажам нешто многу поедноставно.
Ред мора да има.
Закон мора да важи.
Последици мора да постојат.
Инаку, не градиме демократско општество.
Градиме општество во кое насилството станува нормално, а жртвите се препуштени сами на себе.
А тоа не е демократија.Тоа е анархија.
