Автор: Јованка Броз (а можеби и не)
Маршалот и Јованка Тргнавме од Фажана со бродче, со знамето високо на ветерот, а косата ми е– строго наместена. Јас, Јованка, после толку години, го убедив другар Тито (кој инаку инсистира да го викам „Маршал“) да се вратиме на Бриони – нашата поранешна резиденција, гордоста на Југославија, а и лично нашето омилено летувалиште.
„Другарице Јованке,“ ми вели Тито додека седнува во бродот со благородна величина што денес го нарекуваат туристички траект, „што ако ги фатиме капиталистите во прељуба со островот?“
„Маршале,“ велам јас, „тие одамна ја презеле оваа територија. Се зборува дека сега местото не е само за државници, туку и за туристи во хавајски шорцеви!“
„Слетување“ на Бриони
Првиот чекор на островот беше тежок – не поради годините (кои патем не ги броиме од 1980-та наваму), туку од шокот. Наместо нашите стражари и дипломатски коли – еко возила со туристи, гуштери и локални водичи со микрофон.
Една група германски туристи гледа во нас и шепоти:
„Das sind doch… Tito und seine Frau?!“
„Nein, das ist sicher ein Theaterstück!“
„Театарска претстава ли?“ – се навредив. Ама го игнорирав. Животот е театар. Одевме по патеките по кои некогаш чекореше Индирa Ганди, Насер, па и Софија Лорен. А сега – еден елен, три гуски и дете со сладолед од манго.
Сафари паркот не е како од наше време. Сега е другарска зоо со нова етика. „Јованке, каде се нашите слонови?“ праша Тито, гледајќи во далечината.
„Ланка е тука, а Сони е во заслужена пензија. А има и нови – магариња, зебри, ламa!“ „Лама?! Што е тоа, некоја капиталистичка камила?“ се збуни Тито. Се обидов да му објаснам дека сега е модерно животните да се третираат како туристички ѕвезди – не како „подароци од пријателски земји“, туку како „биодиверзитет со пристапни QR кодови“.
Музејот на Тито, стана селфи со историјата. Се приближуваме до Титовата музејска резиденција. На вратата стои табла: „Овде престојуваше Јосип Броз Тито. Влезот е 10 евра. Селфи дозволено.“ Тито само што не се расплака. „Јас бев против империјализам, сега сум експонат во gift shop!“ Му купив привезок со негов лик – за спомен. Ама не призна дека му се допаѓа. Внатре – слики, фотелји, пиштол од Куба, и едно шише виски што, според водичот, било омиленото на маршалот. „Тоа е фалсификат!“ викна Тито. „Моето беше со етикета што ја залепи самиот Кастро!“ Заклучок: Слободата се плаќа
Кога заминувавме назад со бродчето, Тито си ја соблече јакната од генерал и ја фрли врз седиштето. „Јованке,“ рече тивко, „овде веќе нема револуција. Само селфи и сладолед.“ А јас си помислив – можеби е време и ние да отвориме Инстаграм профил: @BrosTitoLegacy – носталгија со WiFi.
И така, нашата мисија заврши: островот се сменил, времето исто така, ама Бриони останува магичен. Дури и кога на неговите патеки не маршираат делегации, туку туристи со фотоапарати и капчиња од Decathlon.
