Група необјаснети смртни случаи на деца во мал град во државата Мадја Прадеш на почетокот на септември ги фрли здравствените службеници во Индија во паника. Најмалку 11 деца, на возраст меѓу една и шест години, починаа во рок од неколку дена откако земаа обичен сируп против кашлица.
Првично, властите тестираа сè, од вода за пиење до комарци, но вистината наскоро излезе на виделина: децата имале откажување на бубрезите.
Неколку недели подоцна, владина лабораторија во Ченај ги потврди најлошите сомневања. Сирупот против кашлица што го пиеле децата содржел 48,6 проценти диетилен гликол – индустриски растворувач токсичен за луѓето што никогаш не треба да се наоѓа во лековите. Токму оваа состојка предизвикувала откажување на бубрезите кај децата.
Трагедијата не запре во Мадја Прадеш. Во соседната држава Раџастан, уште две деца починаа откако консумирале локално произведен сируп што содржи декстрометорфан, супстанца што се користи за потиснување на кашлицата, но не е безбедна за мали деца.
Ова не е прв пат Индија да се соочи со вакви случаи. Во последниве години, диетилен гликолот во индиските сирупи против кашлица одзеде десетици млади животи. Во 2023 година, беше пронајден во сирупи што предизвикаа смрт на 70 деца во Гамбија и 18 во Узбекистан.
Помеѓу декември 2019 и јануари 2020 година, најмалку 12 деца под петгодишна возраст починаа во Џаму и Кашмир, а се сомнева дека бројот на жртви е поголем. Во минатото, се регистрирани случаи на злоупотреба на сируп со кодеин, благ опијат што може да предизвика зависност и никогаш не треба да им се дава на деца, пишува „Би-Би-Си“.
Иако регулаторите ветуваат реформи по секоја трагедија, контаминираните сирупи се враќаат на пазарот, истакнувајќи ги слабостите во регулаторниот систем на Индија и нерегулираниот фармацевтски пазар. Критичарите велат дека регулаторните агенции немаат ресурси или надзор за контрола на стотици мали производители кои често произведуваат евтини, неодобрени сирупи без лекарски рецепт.
По најновите смртни случаи, Министерството за здравство на Индија ги повика лекарите мудро да ги користат лековите, запленија примероци од заразните сирупи, ја запреа продажбата и започнаа истрага. Но, експертите предупредуваат дека проблемот е подлабок и лежи во самиот корен на регулаторниот систем.
Според проценките, се очекува пазарот на сирупи против кашлица во Индија да порасне од 262,5 милиони долари во 2024 година на 743 милиони долари до 2035 година, со годишен раст од речиси 10 проценти, објавува „Дневник.хр“.
И покрај предупредувањата, Индија останува опседната со сирупи против кашлица. Со децении, лекарите рутински ги препишуваат, а пациентите ги земаат верувајќи дека помагаат, и покрај доказите што го потврдуваат спротивното. Повеќето вирусни кашлици се решаваат спонтано во рок од седум дена, а сирупите ретко носат вистинско подобрување. Во најдобар случај, тие обезбедуваат краткорочно олеснување, а во најлош случај, носат ризик од зависност, токсичност и предозирање.
„Секоја нова трагедија ја разоткрива длабоката гнилост во нашиот систем за надзор на лековите“, изјави здравствен експерт за „Хинду“.
Проблемот е особено изразен во руралните средини, каде што до 75 проценти од прегледите во примарната здравствена заштита ги вршат неформални лекари без медицинска обука, кои често препишуваат лекови по случаен избор. Како што загадувањето на воздухот и респираторните инфекции стануваат почести, сирупите се злоупотребуваат – со катастрофални последици. Т.Р.
