Каматните стапки за станбени кредити значително се разликуваат низ Европа. Според најновите достапни податоци, најповолни услови за станбени кредити имаат граѓаните на Малта, каде просечната каматна стапка изнесува околу 2,08 отсто. По неа следуваат Бугарија со 2,45 проценти и Шпанија со околу 2,8 проценти.
Од друга страна, во дел од европските земји каматите се значително повисоки, што ја прави куповината на дом многу поскапа на долг рок. Во последните месеци, дополнителен притисок врз цената на кредитите создадоа инфлацијата и глобалните економски случувања, поради што во повеќе земји се забележува раст на каматните стапки.
А што е со Македонија?
Иако Македонија не е дел од еврозоната, каматните стапки за станбени кредити во домашните банки во моментов најчесто се движат меѓу 3 и 5 проценти, зависно од банката, висината на учеството, рокот на отплата и дали станува збор за фиксна или променлива каматна стапка.
Тоа значи дека Македонија не спаѓа меѓу земјите со најевтини станбени кредити во Европа, но не е ниту меѓу најскапите. Во споредба со Малта, Бугарија или Шпанија, македонските граѓани плаќаат повисоки камати, но сепак условите се поповолни отколку во дел од земјите од Источна и Југоисточна Европа каде каматите достигнуваат и над 5 проценти.
Да, можеш да го додадеш овој дел во текстот:
Колку чини квадрат стан во Македонија?
Покрај каматните стапки, голем предизвик за купувачите е и постојаниот раст на цените на недвижностите. Во Скопје, просечната цена на станбен квадрат во 2026 година се движи меѓу 1.700 и 2.100 евра по квадратен метар, зависно од локацијата и типот на станот. Во општините Центар, Карпош и Аеродром цените често надминуваат 2.000 евра за квадрат, а кај новоградбите во атрактивни делови од градот достигнуваат и над 2.400 евра за квадратен метар.
Според анализите на пазарот на недвижности, просечната барана цена за продажба на станови во Скопје изнесува околу 1.670 евра по квадратен метар, додека во најбараните населби просечните цени се значително повисоки.
Цените продолжуваат да растат и во првиот квартал од 2026 година бил забележан годишен пораст од 16,7 проценти, што покажува дека побарувачката за станови и понатаму е висока.
За споредба, стан од 60 квадратни метри во Скопје денес чини од околу 100.000 до 140.000 евра, зависно од локацијата, што значи дека покрај повисоките камати, граѓаните се соочуваат и со рекордно високи цени на недвижностите.
Што значи тоа во пракса?
На пример, за кредит од 100.000 евра со рок на отплата од 30 години, разликата меѓу камата од 2 и 5 проценти може да значи десетици илјади евра повеќе платени камати до крајот на отплатата.
Поради тоа, експертите советуваат граѓаните внимателно да ги споредуваат понудите од различни банки, да внимаваат на ефективната каматна стапка и на дополнителните трошоци, а не само на почетната камата што се рекламира.
Во услови на постојан раст на цените на недвижностите, изборот на поволен станбен кредит останува еден од најважните финансиски потези за секое семејство.
Н.Доковска
