Ново научно истражување откри дека таканаречените „вечни хемикалии“ (PFAS) се присутни кај дури 90% од магеланските пингвини во оддалечената област на Патагонија, што предизвикува сериозна загриженост за глобалното загадување.
Што се „вечни хемикалии“?
PFAS (пер- и полифлуороалкилни супстанции) се група од илјадници синтетички хемикалии кои се користат во секојдневни производи како нелепливи садови, амбалажа за храна и облека отпорна на вода. Тие се нарекуваат „вечни“ затоа што може да им требаат повеќе од 1000 години за да се разградат во природата.
Овие супстанции веќе се пронајдени на најразлични места низ светот – од врвот на Монт Еверест до човечката крв и океаните.
Како биле откриени кај пингвините?
Научниците користеле нова, помалку инвазивна метода: на пингвините им поставиле силиконски нараквици кои апсорбираат хемикалии од околината. Истражувањето било спроведено помеѓу 2022 и 2024 година на 54 пингвини.
Анализата покажала дека повеќе од 90% од примероците содржат PFAS, и покрај тоа што пингвините живеат во изолирана област.
Зошто ова е загрижувачко?
Откритието покажува дека овие хемикалии не остануваат локално, туку се шират низ целиот свет и стигнуваат дури и до најоддалечените екосистеми.
Дополнително, научниците откриле и нови варијанти на PFAS, кои биле воведени како „побезбедни“ замени, но сепак се покажуваат како исто толку упорни и потенцијално опасни.
Кај луѓето, изложеноста на овие хемикалии се поврзува со сериозни здравствени проблеми како рак, намалена плодност и нарушувања на имунолошкиот систем.
Што следува?
Научниците планираат да ја прошират оваа метода и на други животни, како корморани, со цел подобро да го следат ширењето на овие опасни супстанции.
Ова истражување уште еднаш потврдува дека загадувањето е глобален проблем кој не познава граници и дека дури и најоддалечените делови од планетата не се заштитени.
Н.Д.
